Dlaczego porady mogą szkodzić?

Długo marzyłam o byciu coachem. Byłam szczęśliwa, że pomogłam sobie i chciałam w ten sam sposób pomóc innym. Podczas przygotowań, z radością dzieliłam się radami z najbliższymi, znajomymi oraz sporadycznie na grupach wsparcia. Jednak pewna sytuacja skłoniła mnie do przemyślenia mojego podejścia. Dowiedziałam się, że popełniałam jeden bardzo ważny błąd — podawałam ludziom rozwiązanie na tacy, licząc, że to przyspieszy ich rozwój.

Pewnego dnia trafiłam na jedną z najpopularniejszych grup wsparcia w Polsce i przeżyłam prawdziwy szok. Posty pojawiały się co chwilę i często zawierały one pytania w stylu: “mąż mnie bije — czy to jest okej?”. Oczywiście jest to pewne wyolbrzymienie, ale idea jest taka: autorzy postów nie potrafili samodzielnie ocenić sytuacji oraz podjąć oczywistych kroków ku poprawieniu tej sytuacji. Takie kroki nie wymagały wiedzy psychologicznej ani edukacji. Często wymagały one po prostu zdrowego rozsądku.

W pierwszych dniach starałam się pomagać, jednak po krótkim czasie poczułam się wyczerpana. Poczułam, że wykorzystuję własne zasoby, angażując się i stawiając w ich sytuacji, by szybko wrócić z rozwiązaniem. Wtedy zrozumiałam sens zasady niedawania porad w terapii — zamiast uczyć tych ludzi jak myśleć samodzielnie, dawałam im rozwiązania, na które nie byli gotowi, których nie rozumieli. Moje porady nie pomagały, a nawet jeśli tymczasowo, to takie osoby często wracały po kolejne. Nie zadziewał się proces edukacji i rozwoju, lecz zależności. To znaczy — takowe osoby stawały się zależne od porad i wsparcia osób na grupie — nie wypracowywały w sobie umiejętności samodzielnego radzenia sobie z problemem i oceny sytuacji.

Dlaczego to jest ważne?

Zależność od wsparcia obniża naszą samoocenę, poczucie siły, sprawczości i wytrzymałość psychiczną. Zdawać by się mogło, że dając poradę, pomagamy danej osobie, jednak prawda jest inna.

Nauka pokazuje, że otrzymanie porady angażuje niewielką cześć mózgu w porównaniu do sytuacji, w której rozwiązanie osoba znajduje samodzielnie — przy pomocy pytań stymulujących i nakierowujących. Oznacza to, że taka osoba niewiele uczy się o podejmowaniu decyzji/sposobach rozumowania i co więcej, jest to dużo mniej prawdopodobne, że rozwiązanie uzna ostatecznie za słuszne i doprowadzi do jego realizacji!

Dlatego właśnie, ogólnie uznaną zasadą w psychoterapii i coachingu jest niedawanie bezpośrednich porad — często spotkasz się więc właśnie z wyżej wspomnianymi pytaniami, które stymulują Cię do myślenia. Często ludzie wybierający się na terapię nie zdają sobie sprawy z sensu takiej taktyki i oceniają ją jako brak chęci faktycznej pomocy. To nie może być dalsze od prawdy.

Nie mylmy porady z edukacją

Porada to “co powinieneś zrobić”, edukacja to “o co tu chodzi/jak to działa”. Dobry terapeuta wytłumaczy Ci powiązane psychologiczne zagadnienia, ale pozwoli, abyś to Ty sam nauczył się w działaniu. Edukacja jest kluczowa, choć często pomijana. Na pewno jest to istotny powód, dla którego ludzie zatracili zdrowy rozsądek. Ponieważ choć zdrowy rozsądek to coś, co w idealnym świecie przychodziłoby nam naturalnie — jest aktualnie czymś, czego musimy się nauczyć. Jest to umiejętność, która przychodzi ze edukacji, rozwoju i procesu zdrowienia — ogółem mówiąc: z naszej świadomości.

Jak nauczyć się samodzielnie oceniać sytuację i znajdywać rozwiązanie?

To jest właśnie cel Twojej podróży samoodkrywczej : ) To jest — samo w sobie ideą samorozwoju. Samorozwój to proces, w którym próbujemy różnych technik — pracy nad samoświadomością, uważności, edukacji, analizy itp. — aby nauczyć nasz mózg tego, co nam pomaga i jak myśleć i działać, aby nam to służyło. Czasami się mylimy, czasami robimy coś źle — jednak myślenie rozwojowe polega na tym, że z każdego błędu wyciągamy wnioski i cenne nauki. Tutaj nie ma drogi na skróty, jednak jeśli z determinacją praktykować będziemy myślenie rozwojowe, ten proces wcale nie musi trwać tak długo jak sądzimy.

Myślenie rozwojowe to zakodowanie sobie w głowie zasady, że wszystko, co robimy, może przynieść nam jakiś rozwój — jeśli tylko spojrzymy na to z odpowiedniej perspektywy. Przeciwieństwem myślenia rozwojowego jest myślenie emocjonalne, gdzie wpadamy w rozpacz, w poczucie winy, w panikę czy stan depresyjny. Myśląc emocjami, identyfikujemy się z nimi i ciężko jest wtedy zobaczyć, jak faktycznie wygląda sytuacja, a tym bardziej jakie może być rozwiązanie.

Podsumowując

Kochani — szukajmy edukacji, nie porad. Rozwijajmy niezależne myślenie i naszą własną odwagę do podejmowania działania, które uznamy za słuszne (nie te, które nam ktoś podsunie). Każda nasza decyzja będzie ostatecznie dobra — jeśli tylko nauczymy się interpretować ją jako wskazówkę. Zamiast pytać innych, spróbuj usiąść w ciszy z dziennikiem. Lub wyjść na spacer po lesie. I zadaj sobie pytanie: Co CZUJĘ, że jest dobrym rozwiązaniem? Jakie rozwiązanie sprawia, że CZUJĘ nadzieję i inspirację?

A jeśli nic nie czujesz, nie panikuj. Podejmij decyzję, że nie podejmujesz na razie żadnej decyzji w tym temacie i stawiasz na edukację. Znajdziesz wiele wskazówek do działania na moim blogu (skorzystaj z kategorii, aby znaleźć to, co Cię interesuje), sięgać możesz także po dostępne lektury samorozwojowe w księgarniach oraz materiały psychoedukacyjne dostępne w internecie. Listę polecanych przeze mnie książek i materiałów znajdziesz tutaj : )

Jeśli sytuacja jest krytyczna i jakąś decyzję musisz podjąć, spróbuj zadać sobie to pytanie: Jakie rozwiązanie jest proste i wykonalne na początek — od czego mogę zacząć? Wyobraź sobie, że w danym momencie musisz posunąć się tylko jeden krok do przodu, aby rozpocząć proces naprawczy. Nie nakładaj presji opracowania całej strategii. Wykonaj ten jeden mały krok i szukaj wskazówek dalej.

Co by się nie działo — nie panikuj. Znaleźć rozwiązanie możesz tylko w spokojnym umyśle. Znajdziesz je, uwierz w to i daj sobie czas : )

Ściskam,

A.

Pomóż rozsyłać te myśli w świat : )

Odkryj inne wskazówki

Od autorki

Hej kochani, budzimy się!!

Nadszedł czas na przełamanie szkodliwych schematów, rozluźnienie naszego społeczeństwa i rozpoczęcie nowej ery: Empatii, Humoru i (prawdziwej) Edukacji : )

Ulecz siebie, wyluzuj i promuj pozytywną zmianę swoim przykładem.

Artykuł w skrócie

Ostatnie posty

Budzimy się na facebook'u

Nowe filmiki